Μια νέα αναλυτική μελέτη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), με τίτλο «Ανασκόπηση της Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Βελτίωση των Μαθησιακών Αποτελεσμάτων στην Ελλάδα», που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη 28 Ιανουαρίου 2026, φωτίζει τα πλεονεκτήματα και τις προκλήσεις του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, καθώς και τους τομείς που χρήζουν βελτίωσης.

Σύμφωνα με τη μελέτη, η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει «σημαντικές μεταρρυθμίσεις» τα τελευταία χρόνια, με στόχο τον εκσυγχρονισμό του εκπαιδευτικού της συστήματος. Μεταξύ αυτών, ξεχωρίζουν η εισαγωγή εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης των σχολικών μονάδων, η ενίσχυση του ρόλου των εκπαιδευτικών μέσω της ανάθεσης νέων ευθυνών και ηγετικών ρόλων, καθώς και οι επενδύσεις στον ψηφιακό μετασχηματισμό. «Παρά τους οικονομικούς περιορισμούς του παρελθόντος, οι πρωτοβουλίες αυτές αναδεικνύουν ισχυρή δέσμευση για τη βελτίωση της ποιότητας και της ισότητας στην εκπαίδευση», τονίζεται στην περίληψη της μελέτης.

Στα πλεονεκτήματα που αναγνωρίζονται στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα περιλαμβάνονται οι μεταρρυθμίσεις στην αξιολόγηση των σχολικών μονάδων, η αναβάθμιση του ρόλου των εκπαιδευτικών και η ψηφιακή μετάβαση. Επίσης, θετικά αξιολογούνται η επικαιροποίηση του αναλυτικού προγράμματος σπουδών με έμφαση στην κριτική σκέψη και την επίλυση προβλημάτων, η υποχρεωτική προσχολική εκπαίδευση από την ηλικία των 4 ετών («που ενισχύει την προσβασιμότητα»), οι επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές και πλατφόρμες («που υποστηρίζουν τη διδασκαλία και τη μάθηση»), καθώς και η εισαγωγή των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων και της πρώιμης εκμάθησης ξένων γλωσσών («που ενισχύουν τις διαθεματικές δεξιότητες»).

Ωστόσο, η μελέτη επισημαίνει διακυμάνσεις στις επιδόσεις των μαθητών, ιδίως στα μαθηματικά και στην κατανόηση κειμένου, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα αποτελέσματα των εξετάσεων PISA το 2022. Επιπλέον, αναγνωρίζεται ότι οι κοινωνικοοικονομικές και γεωγραφικές ανισότητες εξακολουθούν να επηρεάζουν τα μαθησιακά αποτελέσματα.

Σύμφωνα με τη μελέτη, «Η συγκεντρωτική διακυβέρνηση σε κεντρικό επίπεδο πρέπει να αντιμετωπιστεί με προσοχή ώστε να μην περιορίζει την προσαρμοστικότητα των σχολικών μονάδων στις τοπικές ανάγκες και έτσι να παρατηρείται ανομοιογένεια στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων μεταξύ περιφερειών. Παράλληλα, η ενσωμάτωση ψηφιακών εργαλείων στην καθημερινή διδασκαλία παραμένει περιορισμένη».

Ο ΟΟΣΑ συστήνει τη σταδιακή ενίσχυση της αυτονομίας των σχολικών μονάδων, σε συνδυασμό με τη διασφάλιση εθνικής συνοχής και ισότητας, την ενδυνάμωση της ικανότητας εφαρμογής σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο και την αποσαφήνιση των ρόλων και των αρμοδιοτήτων μεταξύ των φορέων διακυβέρνησης.

Επισημαίνεται, επίσης, η ανάγκη ανάπτυξης «συνεκτικών πλαισίων που συνδέουν την αξιολόγηση των εκπαιδευτικών με την επαγγελματική μάθηση και σταδιοδρομία, τη βελτίωση της πρόσβασης και της ποιότητας της προσχολικής εκπαίδευσης, ιδίως για τα παιδιά κάτω των 4 ετών, και τη διασφάλιση ουσιαστικής ενσωμάτωσης, παρακολούθησης και αξιολόγησης των ψηφιακών πρωτοβουλιών».

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο Στρατηγικό Σχέδιο 2025-2027 του υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, το οποίο αναδεικνύει τον προγραμματισμό για την υλοποίηση των προτάσεων του ΟΟΣΑ και, γενικότερα, την ενίσχυση της εκπαίδευσης σε επίπεδο ισότητας, ποιότητας και καινοτομίας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα αποτελέσματα των τελευταίων εξετάσεων PISA που διεξήχθηκαν την περασμένη άνοιξη (2025) δεν έχουν γίνει ακόμη γνωστά.

Υπενθυμίζεται ότι στις εξετάσεις συμμετέχουν μαθητές και μαθήτριες 15 χρόνων και εξετάζονται στα μαθηματικά, στην κατανόηση κειμένου και στις φυσικές επιστήμες. Στην έρευνα PISA 2025 θα αξιολογηθούν γνώσεις και δεξιότητες των 15χρονων μαθητών και μαθητριών σε περισσότερες από 80 χώρες και σε νέα πεδία, εκτός των τριών βασικών, όπως τα αγγλικά και η μάθηση στον ψηφιακό κόσμο.

Τέλος, ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται να έχει η διεξαγωγή στην Ελλάδα -και, φυσικά, η δημοσιοποίηση των συμπερασμάτων- της Διεθνούς Ερευνας για τη Διδασκαλία και τη Μάθηση «ΤALIS» (Teaching and Learning International Survey) του ΟΟΣΑ, μέσα στο 2026, για να αποτυπωθεί πιο ολοκληρωμένα η σύγχρονη εικόνα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος.