Εφιάλτης ακρίβειας: Πώς η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή απειλεί την ελληνική οικονομία
Η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή πυροδοτεί ένα ντόμινο εξελίξεων που απειλεί να παρασύρει την παγκόσμια οικονομία, με τις πολεμικές μηχανές να σκορπούν τον όλεθρο χωρίς ορατό σημάδι αποκλιμάκωσης. Πέρα από το βαρύ τίμημα των ανθρώπινων απωλειών, η κρίση αυτή προκαλεί ισχυρούς κλυδωνισμούς στις διεθνείς αγορές, αποδεικνύοντας πως η Ελλάδα δεν αποτελεί μια απομονωμένη "νησίδα σταθερότητας".
Η μεγαλύτερη πρόκληση για τη χώρα μας εντοπίζεται στο κόστος των εισαγωγών ενέργειας, καθώς η ακραία μεταβλητότητα στις τιμές του πετρελαίου και του LNG δημιουργεί ένα ασφυκτικό περιβάλλον για τις ελληνικές επιχειρήσεις, κυρίως στον τομέα της μεταποίησης. Ταυτόχρονα, ο "πληθωρισμός της απληστίας" και οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα, οι οποίες τροφοδοτούνται από τα αυξημένα κόστη μεταφορών και λιπασμάτων, ροκανίζουν το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών. Ακόμα και ο τουρισμός, ο βασικός πυλώνας της ελληνικής οικονομίας, αν και επιδεικνύει αντοχές, δεν παραμένει άτρωτος απέναντι σε αυτή την εύθραυστη ισορροπία.
Την κρισιμότητα της κατάστασης περιέγραψε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά την ομιλία του στο φόρουμ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Ο ίδιος υπογράμμισε πως η διάρκεια της κρίσης θα καθορίσει το βάθος των συνεπειών για την ΕΕ, επισημαίνοντας: "Όταν η αστάθεια πλήττει αυτό το κέντρο, οι συνέπειες είναι άμεσες και μετρήσιμες. Οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται. Το κόστος μεταφορών και ασφάλισης ανεβαίνει". Σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, η αβεβαιότητα επηρεάζει τις ναυτιλιακές ροές και την εμπιστοσύνη των επενδυτών: "Η πλήρης κλίμακα των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια αυτής της κρίσης. Από αυτήν θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό το πραγματικό αποτύπωμα στις ναυτιλιακές ροές, στις εφοδιαστικές αλυσίδες και στην εμπιστοσύνη των επενδυτών. Οσο περισσότερο διαρκεί η αβεβαιότητα, τόσο ευρύτερο θα είναι το οικονομικό αποτύπωμα της κρίσης".
Με τις συγκρούσεις να μαίνονται, ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, θεωρεί βέβαιη την άνοδο του πληθωρισμού, σημειώνοντας ωστόσο πως "ο αντίκτυπός της στον πληθωρισμό και την παραγωγή εξαρτάται από τη διάρκεια και το βάθος της ένοπλης σύγκρουσης". Τα μηνύματα από τη διεθνή σκηνή παραμένουν δυσοίωνα, με τον υπουργό Ενέργειας του Κατάρ να προειδοποιεί ότι ο πόλεμος θα μπορούσε να "καταστρέψει τις οικονομίες του κόσμου" και να οδηγήσει σε διακοπή της παραγωγής από τις χώρες του Κόλπου, εκτοξεύοντας την τιμή του πετρελαίου στα 150 δολάρια το βαρέλι.
Σε ένα τέτοιο σενάριο για τον Μάρτιο του 2026, η τιμή της αμόλυβδης στην Ελλάδα θα μπορούσε να εκτιναχθεί μεταξύ 2,45€ και 2,65€ το λίτρο, δεδομένου ότι σήμερα, με το Brent στα 88–90 δολάρια, η βενζίνη κυμαίνεται ήδη στα 1,76€ – 1,84€. Παράλληλα, τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν πως ο πληθωρισμός στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο άγγιξε το 3%, με τις τιμές σε τρόφιμα, αλκοόλ και καπνό να παραμένουν στο υψηλό 4,1%, ενώ ο κλάδος των υπηρεσιών κατέγραψε άνοδο στο 4,2%.
Τις έντονες ανησυχίες συμμερίζεται και το ΙΟΒΕ, τονίζοντας πως οι πρόσφατες επιθέσεις στο Ιράν επιτείνουν την αβεβαιότητα. Στην τελευταία του έκθεση αναφέρει χαρακτηριστικά: "Η επίπτωση στο εγχώριο οικονομικό κλίμα κατά το επόμενο διάστημα θα εξαρτηθεί από τη χρονική και γεωγραφική έκταση της νέας παγκόσμιας κρίσης και ειδικότερα από το αν θα διαφανεί σύντομα σύγκλιση προς μια λύση. Οι δίαυλοι δυνητικής επίδρασης στην ελληνική οικονομία είναι πολλοί, από έντονες αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και πρόκληση πληθωριστικών πιέσεων που θα μπορούσαν να πιέσουν περαιτέρω τα νοικοκυριά, έως διαταραχή του διεθνούς εμπορίου και των αγορών κεφαλαίου που θα μπορούσε να επηρεάσει τις επιχειρήσεις και περισσότερο τις εξωστρεφείς".