Μια συγκλονιστική αναδρομή στις πιο σκοτεινές σελίδες της ελληνικής ιστορίας προσφέρει ο Δημήτρης Σκαρτσιλάκης, ιστορικός ερευνητής και συλλέκτης από το Ρέθυμνο. Μέσα από μια σπάνια και πολύτιμη συλλογή αντικειμένων και φωτογραφιών, ο κ. Σκαρτσιλάκης παρουσίασε το Σάββατο 21 Φεβρουαρίου 2026 στο ERTnews αδιάψευστα ντοκουμέντα από τις ναζιστικές θηριωδίες στην Κρήτη, προκαλώντας ρίγη συγκίνησης.

Αναφερόμενος στην πρόσφατη απόκτηση από το ελληνικό κράτος των φωτογραφιών από την εκτέλεση των 200 ηρώων στην Καισαριανή, ο κ. Σκαρτσιλάκης υπογράμμισε τη σημασία της επιστροφής αυτών των κειμηλίων στη βάση τους. «Ήταν μία σημαντική εξέλιξη, καθώς αυτές οι φωτογραφίες ανήκουν στον ελληνικό λαό», τόνισε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας μια διάσταση που αγγίζει την καρδιά της ιστορικής μνήμης: «Είναι άλλο πράγμα να ακούς για μια εκτέλεση και άλλο πράγμα να βλέπει τη σκληρότητα του κατακτητή σε μια εικόνα, αλλά και το σθένος των ανθρώπων που πάνε για εκτέλεση, να στέκουν αγέρωχοι και να προχωρούν προς το θάνατο».

Η συλλογή του περιλαμβάνει σειρές φωτογραφιών που κόβουν την ανάσα, χωρισμένες σε θεματικές ενότητες που αφορούν τα εγκλήματα των Γερμανών στην Ελλάδα. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν τρία σπάνια καρέ του πολεμικού ανταποκριτή Σέγκερς από το νότιο Ρέθυμνο του 1943, καθώς και η αποκαλυπτική εικόνα ενός ομαδικού τάφου Ρεθυμνιωτών. Η συγκεκριμένη φωτογραφία, τραβηγμένη από Γερμανό αλεξιπτωτιστή, εντοπίστηκε στα χέρια Βέλγου εμπόρου ο οποίος αγνοούσε το περιεχόμενό της. Χάρη στην έρευνα του κ. Σκαρτσιλάκη, η τοποθεσία ταυτοποιήθηκε από το ανάγλυφο του εδάφους. Όπως εξήγησε ο ίδιος: «Είναι μια συσσωρευμένη εμπειρία πάνω από 20 χρόνια που με βοηθούν να καταλάβω τι ακριβώς απεικονίζει μια φωτογραφία», συμπληρώνοντας πως πολύτιμα στοιχεία αντλούνται συχνά από σημειώσεις στο πίσω μέρος των φωτογραφιών.

Πώς όμως βρέθηκαν τόσες πολλές φωτογραφίες από εκείνη την εποχή; Ο ερευνητής δίνει την απάντηση στην τεχνολογική πρόοδο της μεσοπολεμικής Γερμανίας και την προπαγάνδα του Γ' Ράιχ. «η βιομηχανική παραγωγή και το χαμηλό κόστος της φωτογραφικής μηχανής στην Γερμανία του μεσοπολέμου επέτρεπε στον μέσο Γερμανό στρατιώτη να μπορεί να κατέχει μία αρκετά καλή μηχανή, ταυτόχρονα το ναζιστικό καθεστώς εκείνης της εποχής σαφώς και προήγαγε την προπαγάνδα, αν αναλογιστεί κανείς ότι είχαν φτιάξει μονάδες φωτογράφων και σκιτσογράφων προπαγάνδας», σημείωσε. Μόνο στη Μάχη της Κρήτης, οι επίσημοι φωτογράφοι των εισβολέων ξεπερνούσαν τους 100.

Σήμερα, αυτά τα αρχεία διακινούνται ελεύθερα στο διαδίκτυο και σε διεθνείς δημοπρασίες, καθώς οι απόγονοι των Γερμανών βετεράνων συχνά επιδιώκουν να αποστασιοποιηθούν από το παρελθόν των προγόνων τους. «Οι φωτογραφίες αυτές είναι ο μεγαλύτερο εξαγώγιμο προϊόν της ναζιστικής Γερμανίας 80 χρόνια», ανέφερε σκωπτικά ο συλλέκτης. Ο στόχος του παραμένει ιερός: η διατήρηση της μνήμης μέσω εκθέσεων, η έκδοση ενός νέου βιβλίου για τη «Μάχη του Ρεθύμνου» και η στενή συνεργασία με μουσεία, όπως το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης και το Πολεμικό Μουσείο Ρεθύμνου, ώστε η ιστορία να παραμείνει ζωντανή για τις επόμενες γενιές.