Αδιέξοδο με τα Γλυπτά του Παρθενώνα: Το αγκάθι που «πάγωσε» τις διαπραγματεύσεις
Οι πολύχρονες παρασκηνιακές επαφές ανάμεσα στην Αθήνα και το Βρετανικό Μουσείο για τον επαναπατρισμό των Γλυπτών του Παρθενώνα φαίνεται πως προσέκρουσαν σε έναν αδιαπέραστο τοίχο. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Telegraph, οι συνομιλίες που είχαν αναπτερώσει τις ελπίδες για μια ιστορική λύση έχουν ουσιαστικά παγώσει, καθώς το ζήτημα της κυριότητας παραμένει ένα άλυτο αίνιγμα που χωρίζει τις δύο πλευρές.
Η ελληνική πλευρά διατηρεί μια σταθερή και αδιαπραγμάτευτη στάση: οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να οδηγεί στην πλήρη, οριστική και μόνιμη επανένωση των Γλυπτών στο Μουσείο της Ακρόπολης. Η Αθήνα απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε όρο που θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αναγνώριση βρετανικής ιδιοκτησίας πάνω στα αριστουργήματα του Φειδία. Από την άλλη, το Βρετανικό Μουσείο αναζητά μια φόρμουλα επιστροφής που όμως δεν θα αναιρεί τη θέση του ότι τα Γλυπτά αποτελούν μέρος της δικής του συλλογής.
Αυτή η διαμάχη, που μετρά περισσότερους από δύο αιώνες, εδράζεται στην άρνηση της Ελλάδας να δεχθεί μια λύση βασισμένη σε απλό ή μακροχρόνιο δανεισμό. Για την Αθήνα, ένας δανεισμός θα σήμαινε έμμεση αποδοχή νόμιμου τίτλου ιδιοκτησίας από τους Βρετανούς, κάτι που απορρίπτεται ως ανυπόστατο. Η ελληνική διεκδίκηση τονίζει ότι τα Γλυπτά είναι αναπόσπαστο τμήμα ενός ενιαίου μνημείου και η απομάκρυνσή τους από τον λόρδο Έλγιν στις αρχές του 19ου αιώνα δεν νομιμοποιεί τη μεταβίβαση κυριότητας.
Το Βρετανικό Μουσείο εξακολουθεί να επικαλείται το λεγόμενο «φιρμάνι» της οθωμανικής περιόδου, όμως η ελληνική πλευρά αμφισβητεί διαχρονικά την ύπαρξη ενός τέτοιου επίσημου εγγράφου. Καθοριστική είναι και η στάση της Τουρκίας, η οποία μέσω της UNESCO ξεκαθάρισε ότι δεν έχει εντοπιστεί κανένα τέτοιο στοιχείο στα οθωμανικά αρχεία, καταρρίπτοντας το βασικό επιχείρημα του Λονδίνου για τη νόμιμη απόκτηση των έργων.
Ακόμη και η προσπάθεια της βρετανικής διοίκησης να χρησιμοποιήσει την Ταπισερί της Μπαγιέ ως μοντέλο συνεργασίας έπεσε στο κενό. Η Ελλάδα απέρριψε τη σύγκριση, εξηγώντας ότι τα Γλυπτά δεν είναι μεμονωμένα έργα, αλλά μέλη ενός αρχιτεκτονικού συνόλου που έχει βίαια διαχωριστεί. Παρά τις σκέψεις για μια «υβριδική» συμφωνία με ανταλλαγές αρχαιοτήτων, το ιδιοκτησιακό καθεστώς παραμένει το ανυπέρβλητο εμπόδιο που κρατά το μνημείο διχοτομημένο.